Anne Olunca İş Hayatına Dön(me)mek Daha Cazip...




İngiltere’de çocuk bakım maliyeti o kadar yüksek ki, devletin 3 ve 4 yaşlarındaki çocuklara haftada 15 saat verdiği ücretsiz kreş yardımı bile annelerin çalışmamasını engelleyemiyor.

İngiltere’de yapılmış bir araştırmaya göre, gelişmiş dünya ülkelerinde 3 ve 5 yaşları arasında çocukları olan annelerin işe devam etme oranı sadece %64. İngiltere’de bu oran %58, yani 150 bin anne çocuk sahibi olduktan sonra maaş karşılığında çalışmayı, bir süreliğine de olsa, bırakıyor. Bu 150 bin anneden biri de benim. 

İsveç’te bebek sahibi olduktan sonra işi bırakma oranı ise oldukça yüksek, %80’lerde. Küçük çocukları olan bu kadınlar, eğer işe geri dönmüş olsalardı 570 bin anne daha tam zamanlı çalışıyor olacaktı.

Pahalı ve katı kuralları olan kreşler yarım milyondan fazla annenin işe dönmek yerine evde çocuk bakmasına sebep oluyor.

Yarı-zamanlı bir kreşin ücreti haftada 100 İngiliz sterlini civarında, yani 360 Türk Lirası. Bu miktar geçtiğimiz 10 senede %77 artmış. Üstelik 2008’den bu yana, tam zamanlı kreşlerin sayısı yarıya düşmüş. Anlaşılan birileri annelerin işe dönmesini engellemek istiyor?

Küçük çocuklu annelerin çoğunluğu yarı zamanlı olarak işe dönüyor. Yani 100 anneden 60’ı haftada 30 saatten daha az çalışıyor. Anneliğin maaşlara yansıyan cezası ise aynı işi yapan ve tam zamanlı çalışana göre saat başına %22 daha az kazanmak.

İngiltere’deki koalisyon hükümet, sadece 3 ve 4 yaşlara tanınan 15 saatlik ücretsiz çocuk bakımını, en fakir %20 – 40’lık bir kesimin 2 yaşındaki çocukları için de uygulamaya soktu. İşçi partisi ise iktidara gelmeleri durumunda çocuk başına haftada 15 saat olan ücretsiz bakımı, 25 saate çıkaracaklarını vaadediyor.

Kamu Araştırmaları Enstitüsü Başkanı’na göre, haftada 15 saatlik ücretsiz çocuk bakımı, çalışan anneler için bulunmaz bir nimet. Öte yandan bu yardımın annelerin işe geri dönmesi için yeterli olmadığını belirtiyor. ‘Önce annelerin işe dönmesini cazip hale getirin, ardından kreş yardımı için saatleri arttırın.’ diye İşçi Partisi’ne yol gösteriyor.

Daha önce bloğumda paylaştığım The New York Times’ın hazırladığı bir harita, annelere ödenen ücretli doğum izni süresini gösteriyordu. Kırmızı renkle boyanmış Amerika’da doğum sonrasında ücretli izin olmamasını öğrenmek ilginçti. Ülkelerin boyandığı renklere göre yorum yaparsak, mavi olan Türkiye’de annelere 14 – 25 hafta arasında ücretli izin verilmekte olduğu gösterilmiş. Tabii bu süre özel sektör için işvere bağlı olarak değişmekte.



İran, Kanada, Rusya, Japonya ve Avrupa’nın çoğu ülkesinde annelere 25 haftadan daha fazla bir süre ücretli izin veriliyor. Bu ülkeler koyu mavi renkle gösterilmiş. İngiltere’de annelik izni bir sene ve bunun yaklaşık 9 ayı ücretli izin. Hamile kalmadan önce bir seneden fazladır aynı işte çalışıyorsan ilk 12 hafta tam maaş alıyorsun, geri kalanı asgari ücret üzerinden ödeniyor. İngiltere’de doğum yaptığım için biliyorum.

Türkiye’de durum nasıl?

Fotoğraf: http://www.elephantjournal.com/2014/

Gelelim Türkiye’ye. Yasalar sürekli değişse de gerçek olan, Türk kadınının anne olmuş veya olmamış ancak %24-25’i çalışma hayatında yeralıyor. Doğum izninin arttırılması söz konusu olduğunda bazıları bunun işe alımlarda ayrımcılığa sebep olacağını belirtiyor. Prof. Dr. Ömer Ekmekçi, işverenin bazı durumlarda var olan doğum iznini bile kullandırmadığını, “Döndüğünde bu işi bulamazsın.” diye tehdit ettiğini söylüyor. 

Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi, kadın doğum uzmanı Doç. Dr. Banu Bingöl Günenç ise lohusalığı kötü geçen bazı annelerin işe döndüklerinde kendilerini daha mutlu hissettiklerini belirtmiş.

Bunları okuyunca insanın aklına, hamileliğimin son gününe dek çalışacağım, doğum izni de kullanmayacağım diyen milletvekili Pelin Gündeş Bakır ve Avrupa Parlementosu’ndaki oturumlara bebeğiyle katılan İtalyan milletvekili Licia Ronzulli geliyor. İtalyan milletvekili, iş yaşamında annelere uygulanan eşitsizliği protesto etmek için toplantılara bebeğiyle katılıyordu.

Kaynaklar:
http://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/mothers-priced-out-of-the-uk-workforce-by-high-childcare-costs-9131088.html
http://www.milliyet.com.tr/dogum-iznindeki-degisiklikler/pazar/haberdetay/27.10.2013/1782857/default.htm

Bu yazım ilk olarak Mart 2014'te Alternatif Anne'de yayınlanmıştır.

1 yorum :

  1. Anne sütünün önemini vurgulayan afişleri görünce hep kızmışımdır. Hem anne sürü diyorsun hem de 16 hafta izin veriyorsun sadece. Bu sene 16 haftadan sonra 2 ay yarim gün tam maaş uygulaması geldi. Bu da büyük bir gelişme aslında ülkemiz için. Bence olması gereken en az 9 ay bebekle kalmak.
    Ben iki çocuğunda da bir yıl ücretsiz izin aldım bu bir yılda maddi olarak zorlandık. Bu donemde yarım maad bile alsam çok iyi olurdu.
    Bu arada lohusalık döneminden sonra ise dönmek bana da cok iyi gelmisti. Bazen uzaklaşmak ozlemek iyi oluyor.

    YanıtlaSil